73

74

75

76

77

73-77
Anonieme meester(s)

Bouwsculpturen uit het hoogkoor van de Sint-Jan te's-Hertogenbosch
Vedelaar en luitspeler
Man met knots en schild
Twee mannen met zwaard en schild
Vrouw met loshangend haar
Man die een kruik leeggiet in een beker
's-Hertogenbosch, 1390-1425 Tufsteen
Coll. 's-Hertogenbosch, Sint-Jansmuseum
De Bouwloods

Rond 1380 werd in 's-Hertogenbosch begonnen met de uitvoering van een ambitieus nieuwbouwplan: een Brabants-gotische kapittelkerk, de huidige Sint-Jan, moest de bestaande Romaanse stadskerk gaan vervangen. Deze sculptuurfragmenten zijn afkomstig van de reeks wimbergen, die in het hoogkoor van de Sint-Jan werden aangebracht. Dergelijke wimbergen zijn zeer uitzonderlijk in de Brabantse gotiek, maar kwamen in Frankrijk regelmatig voor. In de Très Riches Heures hebben de gebroeders Van Limburg dergelijke architecturale versieringen ook opgenomen.
De beelden van de Sint-Jan zijn van verbazingwekkend hoge kwaliteit. Ze tonen meerdere karakteristieke details, waardoor ze te plaatsen zijn in de nadagen van de Internationale Gotiek van omstreeks 1400. Let hiervoor op de modieuze heupgordels, de strakke hozen en de zogenaamde klotendolken, die hun naam uiteraard aan hun vorm ontlenen. Ook het schild en de veldfles met beker vertonen vormen die kenmerkend zijn voor deze tijd.
De traditie waarbinnen deze anonieme beeldhouwers werkten vormde ook de gebroeders Van Limburg. Opmerkelijk is het feit dat soms onverwachte overeenkomsten voorkomen. Dat is goed te zien aan de Vrouw met loshangend haar. Zij vertoont een opmerkelijke gelijkenis met de vrouw voor het kruis in de miniatuur met de Bewening van Christus uit de Belles Heures van de gebroeders (zie afbeelding en nr. 99). De gebroeders ontleenden deze figuur aan Italiaanse panelen in Frankrijk; 'exporteerden' zij - of anderen - wellicht dit motief naar het Noorden?

Sluit venster