102

102

102
De dood van de heilige Antonius De verleiding van een christen

Les Belles Heures de Jean de Berry
Parijs of Bourges, 1405-1408/09
Tempera, goud en inkt op perkament
Coll. New York, The Metropolitan Museum of Art, Cloisters Collection

Het hart van de tentoonstelling wordt gevormd door tien dubbelbladen uit de Belles Heures. De gebroeders Van Limburg vervaardigden dit magnifieke getijdenboek tussen 1405 en 1408/09 in opdracht van hun broodheer, Jean de Berry. Het is het enige handschrift dat ze geheel hebben voltooid.
Het Metropolitan Museum of Art te New York, dat het handschrift tegenwoordig bewaard, besloot tot een restauratie van het boek en de vervaardiging van een facsimile-uitgave. Om die reden moest het boek uit zijn band worden genomen en in losse dubbelbladen uiteengehaald. Dit bood de gelegenheid om in deze tentoonstelling voor het eerst- en waarschijnlijk voor lange tijd voor het laatst - zoveel miniaturen van topkwaliteit uit dit werk tegelijk te tonen.

De heilige Antonius is opgebaard in een eenvoudige kapel, waar vier andere kluizenaars zijn samengekomen om voor de overledene te bidden. Een bijzonder realistisch detail is het touw rond de voeten van de dode, dat moet voorkomen dat zijn habijt afglijdt bij transport van het lichaam. Ondanks de sobere tonen van de habijten en de muren maakt de miniatuur een levendige indruk door de fel gekleurde tegelvloer, het blauw geschilderde gewelf en de gekleurde boekbanden.
De illustratiecyclus rond het leven van Paulus de kluizenaar en de heremiet Antonius opent met een spectaculaire scène, waarin Paulus getuige is van de verleiding van een jonge christen. De geknevelde jongeman moet zich de liefkozingen van een wulpse jonge vrouw laten welgevallen. Op het moment dat zijn vleselijke lust de overhand dreigt te krijgen bijt de jongen zijn tong af en spuwt deze de vrouw in het gezicht. Ontdaan door deze aanblik heft de heilige Paulus zijn handen in een gebaar van afschuw.

Sluit venster